Từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh sẽ chuyển sang hình thức kê khai và tự nộp thuế. Khi không còn áp dụng thuế khoán, doanh thu tính thuế trở thành yếu tố quan trọng nhất mà hộ kinh doanh cần quan tâm. Xác định đúng doanh thu không chỉ giúp biết mình có phải nộp thuế hay không, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cách tính thuế và việc hạn chế rủi ro sai sót trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế. Cùng chữ ký số ECA tìm hiểu những thông tin ngay dưới đây.

1. Doanh thu tính thuế của hộ kinh doanh là gì?

Theo quy định tại Điều 10, Thông tư 40/2021/TT-BTC, doanh thu tính thuế của hộ kinh doanh là toàn bộ doanh thu phát sinh trong kỳ tính thuế từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ, bao gồm cả trường hợp đã thu được tiền và chưa thu được tiền.

 Doanh thu tính thuế bao gồm:

• Tiền bán hàng hóa, tiền cung ứng dịch vụ
• Tiền gia công, tiền hoa hồng
• Các khoản thưởng, hỗ trợ đạt doanh số
• Khuyến mại, chiết khấu thương mại, chiết khấu thanh toán
• Trợ giá, phụ thu, phụ trội, phí thu thêm
• Các khoản bồi thường vi phạm hợp đồng (đối với thuế TNCN)
• Các khoản doanh thu khác mà hộ kinh doanh được hưởng theo quy định

Lưu ý: Doanh thu tính thuế là doanh thu bao gồm thuế, nếu hộ kinh doanh thuộc diện chịu thuế GTGT.

2. Cách xác định doanh thu tính thuế hộ kinh doanh từ năm 2026

Từ năm 2026, khi xóa bỏ cơ chế thuế khoán, doanh thu tính thuế của hộ kinh doanh được xác định theo nguyên tắc thực tế phát sinh.

Trước hết, doanh thu được xác định không phụ thuộc vào việc đã thu tiền hay chưa thu tiền. Chỉ cần giao dịch kinh doanh đã phát sinh hợp pháp thì doanh thu đã hình thành và được ghi nhận để tính thuế.

Thứ hai, doanh thu bao gồm mọi hình thức thanh toán, không phân biệt tiền mặt hay không tiền mặt. Tiền chuyển khoản, thanh toán qua ví điện tử, thu tiền qua sàn thương mại điện tử hay nền tảng trung gian đều được coi là doanh thu nếu hộ kinh doanh là bên được hưởng.

Thứ ba, doanh thu tính thuế không chỉ phát sinh từ bán hàng hóa hay cung ứng dịch vụ trực tiếp, mà còn bao gồm các khoản thu đi kèm như thưởng doanh số, hỗ trợ, phụ thu… Đây là điểm mà nhiều hộ kinh doanh thường bỏ sót khi kê khai.

Trong thực tế, doanh thu tính thuế sẽ được cơ quan thuế đối chiếu từ nhiều nguồn:

• Hóa đơn điện tử đã phát hành
• Dữ liệu từ máy tính tiền (nếu thuộc diện áp dụng)
• Sao kê tài khoản ngân hàng
• Dữ liệu thanh toán điện tử
• Thông tin từ sàn thương mại điện tử, nền tảng số

Do đó, việc không xuất hóa đơn hoặc không ghi nhận doanh thu không đồng nghĩa với việc doanh thu không tồn tại.

3. Những điểm mới từ năm 2026 ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu tính thuế

Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, từ ngày 01/01/2026, thuế khoán và lệ phí môn bài đối với hộ kinh doanh chính thức bị xóa bỏ. Thay vào đó, hộ kinh doanh chuyển sang kê khai và tự nộp thuế.

Một thay đổi quan trọng khác là nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế GTGT và thuế TNCN lên 500 triệu đồng/năm, thay vì 200 triệu đồng/năm như trước. Điều này có nghĩa:

• Hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống: không phải nộp thuế.
• Tuy nhiên, vẫn có nghĩa vụ kê khai doanh thu theo quy định.

Doanh thu chính là tiêu chí để phân loại hộ kinh doanh theo quy mô, từ đó áp dụng phương pháp tính thuế, chế độ kế toán và nghĩa vụ hóa đơn điện tử tương ứng. Hộ có doanh thu càng lớn thì yêu cầu về minh bạch, kế toán và hóa đơn càng cao. Đặc biệt, trong bối cảnh quản lý thuế dựa trên dữ liệu, việc xác định sai hoặc thiếu doanh thu có thể dẫn đến truy thu thuế và xử phạt.

4. Hộ kinh doanh cần lưu ý gì để xác định đúng doanh thu tính thuế?

Thứ nhất, hộ kinh doanh cần phân biệt rõ doanh thu kinh doanh với các khoản tiền không phải doanh thu. Các khoản như tiền vay, tiền góp vốn, thu hộ, chi hộ đúng bản chất, tiền hoàn trả giao dịch hợp lệ không tính vào doanh thu, nhưng phải có chứng từ chứng minh rõ ràng.

Thứ hai, không nên chỉ theo dõi tiền mặt mà bỏ qua doanh thu chuyển khoản. Hộ kinh doanh cần lập một tài khoản kinh doanh riêng, tách bạch với tài khoản cá nhân để dễ theo dõi doanh thu. 

Thứ ba, cần ghi nhận đầy đủ các khoản thu đi kèm như thưởng, hỗ trợ, phụ thu. Đây là những khoản dễ bị bỏ sót nhưng lại thuộc diện tính doanh thu theo quy định.

Cuối cùng, hộ kinh doanh nên chủ động làm quen với việc ghi nhận doanh thu bài bản, sử dụng hóa đơn điện tử đúng quy định và ứng dụng các công cụ quản lý bán hàng phù hợp. Việc chuẩn bị sớm không chỉ giúp tuân thủ pháp luật mà còn tạo nền tảng để kinh doanh minh bạch, bền vững hơn trong giai đoạn mới.

Tóm lại, từ năm 2026, doanh thu tính thuế không còn là con số ước tính, mà trở thành phần quan trọng trong công tác quản lý thuế hộ kinh doanh. Việc hiểu đúng và ghi nhận đủ doanh thu chính là cách hiệu quả nhất để hộ kinh doanh giảm rủi ro và chủ động thích ứng với chính sách thuế mới.

Nguyệt Nga