Xóa thuế khoán từ 1/1/2026, hộ kinh doanh nộp thuế như thế nào? Từ ngày 1/1/2026, thuế khoán sẽ bị xóa bỏ, các hộ kinh doanh cần chuyển sang hình thức kê khai nộp thuế theo quy định mới. Bài viết này ECA hướng dẫn chi tiết cách nộp thuế và những lưu ý quan trọng để chủ hộ kinh doanh thực hiện đúng luật, tránh rủi ro.

1. Chính thức xóa bỏ thuế khoán từ 1/1/2026

Từ 01/01/2026, theo Khoản 6, Điều 10, Nghị quyết số 198/2025/QH15, tất cả hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ không còn áp dụng phương pháp thuế khoán. Thay vào đó, họ sẽ kê khai và tự nộp thuế theo quy định pháp luật.

Theo Quyết định số 3389/QĐ-BTC, hộ kinh doanh được chia thành 3 nhóm kê khai thuế:

• Nhóm 1: Doanh thu <200 triệu đồng/năm
  • Miễn thuế GTGT và thuế TNCN
  • Kê khai thuế 2 lần/năm, sổ sách ghi chép đơn giản
  • Hóa đơn: khuyến khích dùng hóa đơn điện tử có mã
  • Tài khoản ngân hàng: không bắt buộc
• Nhóm 2: Doanh thu 200 triệu – <3 tỷ đồng/năm
  • Thuế GTGT: theo % doanh thu hoặc tự nguyện áp dụng khấu trừ
  • Thuế TNCN: theo % doanh thu từng ngành nghề
  • Kê khai thuế theo quý, quyết toán năm
  • Hóa đơn: bắt buộc HĐĐT nếu doanh thu >1 tỷ
  • Sổ kế toán đơn giản, tài khoản ngân hàng bắt buộc mở riêng
• Nhóm 3: Doanh thu ≥3 tỷ đồng/năm
  • Thuế GTGT: bắt buộc khấu trừ
  • Thuế TNCN: 17% trên thu nhập tính thuế (doanh thu – chi phí hợp lý)
  • Kê khai thuế theo tháng/quý và quyết toán năm
  • Hóa đơn: bắt buộc HĐĐT có mã hoặc từ máy tính tiền
  • Sổ kế toán theo chế độ DN siêu nhỏ/ vừa, tài khoản ngân hàng riêng bắt buộc

Thuế suất TNDN theo Luật số 67/2025/QH15:

• Chuẩn: 20%
• Doanh thu ≤3 tỷ/năm: 15%
• Doanh thu 3 – 50 tỷ/năm: 17%

Ưu đãi đặc biệt: doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế TNDN trong 3 năm kể từ khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký lần đầu.

2. Quy trình 8 bước chuyển đổi từ hộ kinh doanh thuế khoán sang kê khai

Để chuyển đổi từ hộ kinh doanh thuế khoán sang phương pháp kê khai, các hộ kinh doanh cần thực hiện theo 8 bước chi tiết sau:

Bước 1: Nộp hồ sơ chuyển đổi tại cơ quan thuế bằng Mẫu 08-MST theo Thông tư 86/2024/TT-BTC để làm thủ tục thay đổi phương pháp tính thuế từ khoán sang kê khai.

Bước 2: Lập biên bản kiểm kê hàng tồn kho, bao gồm cả hàng hóa có hóa đơn và không có hóa đơn, làm cơ sở ghi nhận tồn kho đầu kỳ trong sổ sách kế toán.

Bước 3: Bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử khi đăng ký phương pháp kê khai:

• Bán lẻ trực tiếp: đăng ký HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền.
• Kinh doanh dịch vụ, bán buôn: đăng ký hóa đơn điện tử thông thường.

Bước 4: Trang bị phần mềm kế toán cho hộ kinh doanh kê khai hoặc có thể tự lập sổ sách trên Excel, nếu nắm vững nghiệp vụ kế toán.

Bước 5: Xây dựng và tổ chức hệ thống sổ sách kế toán với 7 loại sổ bắt buộc theo Phụ lục 2 của Thông tư 88/2021/TT-BTC.

Bước 6: Thực hiện kê khai thuế theo tháng hoặc quý bằng Mẫu 01/CNKD theo Thông tư 40/2021/TT-BTC. Nếu có căn cứ xác định doanh thu từ cơ quan chức năng, không phải nộp Bảng kê 01-2/BK-HĐKD.

Bước 7: Mở tài khoản ngân hàng riêng để tách bạch giao dịch kinh doanh và tài khoản cá nhân.

Bước 8: Đăng ký và đóng BHXH cho người lao động (nếu có) và cho chính chủ hộ kinh doanh.

Lưu ý: Khi áp dụng phương pháp kê khai, hộ kinh doanh phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ cho tất cả hàng hóa và dịch vụ mua vào, bán ra để đảm bảo kê khai chính xác và hợp pháp.

3. Lưu ý khi chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai

Việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai nộp thuế đòi hỏi hộ kinh doanh cần nắm rõ một số điểm quan trọng:

• Cập nhật thông tin đăng ký thuế: Chủ hộ kinh doanh cần kiểm tra và cập nhật đầy đủ thông tin với cơ quan thuế, bao gồm mã số thuế, địa chỉ kinh doanh, loại hình hoạt động và doanh thu dự kiến.
• Lựa chọn phương pháp kê khai phù hợp: Tùy theo ngành nghề, doanh thu và chi phí thực tế, hộ kinh doanh có thể kê khai theo thuế giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp hoặc khấu trừ và thuế thu nhập cá nhân theo biểu thuế luỹ tiến từng phần.
• Lưu trữ hóa đơn, chứng từ đầy đủ: Kê khai thuế theo doanh thu thực tế yêu cầu bảo quản hóa đơn, chứng từ chi tiêu và thu nhập để chứng minh khi cơ quan thuế kiểm tra.
• Thực hiện kê khai đúng hạn: Việc kê khai và nộp thuế theo tháng hoặc quý phải tuân thủ đúng thời hạn để tránh phát sinh phạt chậm nộp.
• Tận dụng công cụ hỗ trợ chuyển đổi số: Hộ kinh doanh có thể sử dụng phần mềm kê khai thuế điện tử để giảm rủi ro sai sót, tiết kiệm thời gian và dễ dàng báo cáo với cơ quan thuế.

Chú ý các bước trên sẽ giúp hộ kinh doanh chuyển đổi suôn sẻ, tránh rủi ro và nộp thuế đúng luật từ 1/1/2026.

Việc xóa thuế khoán từ 01/01/2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng, buộc tất cả hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai. Hiểu rõ quy định, chuẩn bị sổ sách, hóa đơn và thực hiện kê khai đúng sẽ giúp hộ kinh doanh chuyển đổi suôn sẻ, tuân thủ pháp luật và tối ưu nghĩa vụ thuế.

Nguyệt Nga