Trong lộ trình chuyển đổi số quốc gia, dịch vụ công trực tuyến đang dần thay thế phương thức giải quyết thủ tục hành chính truyền thống. Thay vì phải đến trực tiếp cơ quan nhà nước, người dân và doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ, theo dõi kết quả xử lý và nhận phản hồi hoàn toàn trên môi trường điện tử. Vậy dịch vụ công là gì? 

1. Dịch vụ công là gì? Các hình thức dịch vụ công phổ biến hiện nay

Dịch vụ công là các dịch vụ do cơ quan nhà nước trực tiếp cung cấp hoặc ủy quyền cho tổ chức, đơn vị khác thực hiện nhằm phục vụ nhu cầu chung của người dân và xã hội. Đây là một trong những công cụ quan trọng giúp Nhà nước thực hiện chức năng quản lý, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Cùng với sự phát triển của công nghệ số, nhiều dịch vụ công hiện nay đã được cung cấp trên môi trường điện tử, cho phép người dân và doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính mà không cần đến trực tiếp cơ quan giải quyết.

Theo tính chất hoạt động, dịch vụ công thường được chia thành ba nhóm chính.

• Dịch vụ công trong lĩnh vực sự nghiệp bao gồm các hoạt động liên quan đến giáo dục, y tế, văn hóa, khoa học, thể thao và an sinh xã hội. Đây là những dịch vụ phục vụ trực tiếp nhu cầu học tập, chăm sóc sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
• Dịch vụ công trong lĩnh vực công ích là các hoạt động nhằm bảo đảm điều kiện sinh hoạt và môi trường sống cho cộng đồng như cấp nước sạch, vệ sinh môi trường, xử lý rác thải, giao thông công cộng hoặc phòng chống thiên tai.
•  Dịch vụ hành chính công là nhóm dịch vụ được người dân và doanh nghiệp sử dụng thường xuyên nhất. Các thủ tục như đăng ký kinh doanh, cấp giấy phép, cấp hộ chiếu, chứng thực, công chứng, đăng ký bảo hiểm xã hội hay khai báo thuế điện tử đều thuộc nhóm này.

Trong những năm gần đây, Chính phủ đã đẩy mạnh triển khai dịch vụ công trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia và hệ thống dịch vụ công của các bộ, ngành, địa phương. Điều này giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí hành chính và nâng cao tính minh bạch trong quá trình giải quyết thủ tục.

2. Những thủ tục dịch vụ công phổ biến đang được thực hiện trực tuyến

Hiện nay, hầu hết các thủ tục hành chính quan trọng của doanh nghiệp đều có thể thực hiện trên môi trường điện tử.

Trong lĩnh vực thuế, doanh nghiệp có thể kê khai thuế, nộp thuế điện tử, hoàn thuế hoặc tra cứu nghĩa vụ thuế trực tuyến thông qua các hệ thống của cơ quan thuế. Đây là một trong những dịch vụ công điện tử được sử dụng phổ biến nhất hiện nay.

Đối với lĩnh vực bảo hiểm xã hội, doanh nghiệp có thể thực hiện báo tăng, báo giảm lao động, điều chỉnh thông tin người lao động hoặc nộp hồ sơ hưởng chế độ BHXH thông qua các phần mềm giao dịch điện tử kết nối với cơ quan bảo hiểm xã hội.

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, các thủ tục khai báo hải quan điện tử, truyền nhận chứng từ và thực hiện thông quan hàng hóa cũng được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số. Điều này giúp doanh nghiệp giảm đáng kể thời gian xử lý hồ sơ và nâng cao hiệu quả hoạt động logistics.

Bên cạnh đó, các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước hiện nay có thể thực hiện giao dịch với Kho bạc Nhà nước thông qua Cổng Dịch vụ công Kho bạc. Nhiều thủ tục liên quan đến kiểm soát chi, thanh toán vốn đầu tư hay quản lý ngân sách đã được số hóa nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công.

Ngoài ra, các thủ tục đăng ký doanh nghiệp, đăng ký đầu tư, đấu thầu qua mạng, cấp phép xây dựng, cấp giấy phép lao động cho người nước ngoài và nhiều thủ tục hành chính khác cũng đang được triển khai trực tuyến trên phạm vi toàn quốc.

Sự phát triển của dịch vụ công trực tuyến giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận cơ quan nhà nước nhanh hơn, đồng thời giảm đáng kể lượng hồ sơ giấy trong hoạt động hành chính.

3. Vai trò của chữ ký số khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến

Mặc dù hồ sơ được thực hiện trên môi trường điện tử, nhưng yêu cầu về tính xác thực và giá trị pháp lý vẫn phải được bảo đảm tương tự như hồ sơ giấy truyền thống. Đây chính là lý do chữ ký số trở thành thành phần không thể thiếu trong nhiều giao dịch dịch vụ công.

Chữ ký số giúp xác thực danh tính của người thực hiện giao dịch. Khi một hồ sơ được ký số, cơ quan tiếp nhận có thể xác định chính xác chủ thể gửi hồ sơ mà không cần gặp mặt trực tiếp. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các thủ tục thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội hay đăng ký kinh doanh.

Bên cạnh đó, chữ ký số còn giúp bảo đảm tính toàn vẹn của dữ liệu điện tử. Sau khi tài liệu được ký số, mọi thay đổi đối với nội dung đều có thể được phát hiện thông qua cơ chế kiểm tra kỹ thuật. Điều này giúp hạn chế nguy cơ giả mạo hoặc chỉnh sửa hồ sơ trái phép.

Không chỉ bảo đảm yếu tố pháp lý, chữ ký số còn giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí xử lý công việc. Thay vì in ấn, ký tay, đóng dấu và gửi hồ sơ giấy, doanh nghiệp có thể hoàn thành toàn bộ quy trình trực tuyến trong thời gian ngắn.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, nhu cầu sử dụng chữ ký số trong các dịch vụ công ngày càng gia tăng. Đây không chỉ là công cụ hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính mà còn là nền tảng quan trọng giúp xây dựng môi trường giao dịch điện tử an toàn, minh bạch và hiệu quả.

Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực giải pháp số, Công ty Phát triển Công nghệ Thái Sơn hiện cung cấp dịch vụ chữ ký số công cộng ECA dành cho doanh nghiệp và cá nhân. Chữ ký số ECA đáp ứng đầy đủ các quy định pháp luật hiện hành, hỗ trợ hiệu quả các giao dịch trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia, hệ thống thuế điện tử, hải quan điện tử, bảo hiểm xã hội, hóa đơn điện tử và nhiều nền tảng dịch vụ công khác, giúp người dùng thực hiện thủ tục trực tuyến nhanh chóng, an toàn và thuận tiện.

Nguyệt Nga