Từ ngày 28/9/2026, Nghị định 320/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, bổ sung quy định về việc tự động khóa tài khoản định danh điện tử trong một số trường hợp. Đáng chú ý, tài khoản có thể bị khóa khi số thuê bao di động dùng để đăng ký đã thay đổi và không chính chủ. Vậy nếu VNeID bị khóa, chữ ký số của người dùng có bị khóa hoặc mất hiệu lực theo không? 

1. Từ 28/9/2026, VNeID tự động khóa tài khoản trong trường hợp nào?

Nghị định 320/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 13/8/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 69/2024/NĐ-CP về định danh và xác thực điện tử và có hiệu lực từ ngày 28/9/2026.

Trong đó, Khoản 1, Điều 8, Nghị định 320/2026/NĐ-CP quy định, đối với công dân Việt Nam, hệ thống định danh và xác thực điện tử thực hiện tự động khóa, mở khóa tài khoản định danh điện tử trong các trường hợp:

• Hệ thống tự động khóa, mở khóa tài khoản định danh điện tử khi căn cước điện tử của công dân bị khóa, mở khóa.
• Hệ thống tự động khóa tài khoản định danh điện tử khi số thuê bao di động mà công dân sử dụng để đăng ký tài khoản định danh điện tử đã thay đổi và không chính chủ. 

Lưu ý: Quy định này không có nghĩa là mọi tài khoản sử dụng “SIM không chính chủ” đều mặc nhiên bị khóa. Nội dung của Nghị định xác định cụ thể trường hợp số thuê bao di động dùng để đăng ký tài khoản định danh điện tử đã thay đổi và không chính chủ.

Vì vậy, người dùng nên kiểm tra số điện thoại đã sử dụng để đăng ký tài khoản VNeID, nhất là khi đã đổi số, chuyển nhượng hoặc ngừng sử dụng số điện thoại cũ. 

2. VNeID bị khóa, chữ ký số có bị khóa hoặc mất hiệu lực không?

Không có quy định xác định chứng thư chữ ký số tự động bị khóa, tạm dừng hoặc mất hiệu lực chỉ vì tài khoản định danh điện tử của người dùng bị khóa. Đây là điểm quan trọng người sử dụng cần biết.

VNeID và chữ ký số đều được sử dụng trong môi trường điện tử nhưng có chức năng và cơ chế pháp lý khác nhau.

Như vậy, trạng thái của chứng thư chữ ký số được xác định theo các quy định riêng đối với chữ ký điện tử và dịch vụ tin cậy. Việc VNeID bị khóa theo Nghị định 320/2026/NĐ-CP không phải là một căn cứ làm chứng thư chữ ký số tự động mất hiệu lực. 

VNeID bị khóa vẫn có thể ảnh hưởng gián tiếp đến quá trình giao dịch

Dù không đồng nghĩa chữ ký số bị khóa, việc tài khoản định danh điện tử bị khóa vẫn có thể gây gián đoạn trong một số quy trình có sử dụng VNeID để đăng nhập hoặc xác thực.

Ví dụ, một hệ thống yêu cầu người dùng đăng nhập hoặc xác thực bằng tài khoản định danh điện tử, sau đó mới thực hiện các bước nghiệp vụ có sử dụng chữ ký số. Nếu VNeID đang bị khóa, người dùng có thể gặp gián đoạn ở bước xác thực hoặc đăng nhập, dù chứng thư chữ ký số vẫn đang có hiệu lực.

Do đó, cần phân biệt rõ hai vấn đề: VNeID bị khóa ≠ chứng thư chữ ký số tự động bị khóa.

3. Người dùng VNeID và chữ ký số cần lưu ý gì?

Trong bối cảnh tài khoản định danh điện tử ngày càng được tích hợp vào các nền tảng số và giao dịch điện tử, người dùng nên chủ động kiểm tra cả thông tin VNeID và tình trạng chữ ký số đang sử dụng.

Kiểm tra số điện thoại đăng ký tài khoản VNeID

Người dùng cần kiểm tra số thuê bao di động đã sử dụng khi đăng ký tài khoản định danh điện tử, đặc biệt khi có thay đổi về số điện thoại.

Trường hợp đổi SIM, chuyển nhượng hoặc không còn sử dụng số điện thoại cũ, người dùng nên kịp thời kiểm tra và cập nhật thông tin theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền. 

Kiểm tra trạng thái chứng thư chữ ký số

Song song với VNeID, người dùng chữ ký số nên thường xuyên kiểm tra:

• Thời hạn của chứng thư chữ ký số;
• Trạng thái chứng thư có đang bị tạm dừng hoặc thu hồi hay không;
• Thông tin thuê bao trên chứng thư;
• Thiết bị USB Token, khóa bí mật hoặc phương thức xác thực đối với chữ ký số từ xa;
• Các dấu hiệu bất thường trong quá trình ký số.

Ngoài ra, người dùng cần bảo vệ khóa bí mật, mã PIN, USB Token và thông tin xác thực; không giao thiết bị ký hoặc mật khẩu cho người không có thẩm quyền. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, nên liên hệ ngay với đơn vị cung cấp dịch vụ chữ ký số để được kiểm tra và hướng dẫn xử lý.

Như vậy, từ 28/9/2026, người dùng cần chủ động kiểm tra thông tin thuê bao đăng ký VNeID để tránh tài khoản bị gián đoạn. Trường hợp VNeID bị khóa không đồng nghĩa chứng thư chữ ký số tự động mất hiệu lực, tuy nhiên có thể ảnh hưởng đến một số quy trình sử dụng VNeID để đăng nhập, xác thực trước khi thực hiện giao dịch điện tử.

Nguyệt Nga